phơ phơ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ (láy):
- Trạng thái để lộ ra, bày ra một cách rõ rệt, thường là do không có gì che chắn hoặc che đậy. Từ này thường dùng để miêu tả sự vật, hiện tượng hiện lên một cách lộ liễu, trơ trọi.
- Trạng thái bạc trắng, lốm đốm trắng và rõ rệt. Đây là nghĩa phổ biến nhất, thường dùng để miêu tả mái tóc bạc trắng, lộ rõ ra ngoài.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Đầu bạc phơ phơ. (Mái đầu bạc trắng lộ rõ.)
- Cánh đồng sau thu hoạch trơ ra, đất đá phơ phơ. (Cánh đồng sau khi thu hoạch trở nên trơ trọi, đất đá lộ ra rõ mồn một.)
- Mái tóc của cụ đã điểm những sợi bạc phơ phơ. (Mái tóc của cụ đã có những sợi bạc lốm đốm trắng lộ rõ.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "phơ phơ đầu bạc": Cụm từ cố định thường dùng trong văn chương, thơ ca để miêu tả hình ảnh người già với mái tóc bạc trắng, gợi lên sự từng trải, phong sương.
- Thương nhau mấy núi cũng trèo / Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua / Thương nhau đến buổi bây giờ / Phơ phơ đầu bạc, chẳng thờ ơ nhau. (Ca dao)
Biến thể và từ gần giống
- Phơ (động từ): Phơi, để cho lộ ra dưới ánh sáng (như phơi quần áo, phơi nắng). "Phơ phơ" là dạng láy âm của từ "phơ", nhấn mạnh trạng thái.
- Phơi phới (tính từ láy): Trạng thái nhẹ nhàng, bay bổng, tươi vui (như lòng phơi phới, cờ phơi phới). Khác nghĩa hoàn toàn với "phơ phơ".
- Lơ phơ (tính từ láy): Trạng thái thưa thớt, không dày đặc (như tóc lơ phơ, mây lơ phơ). Có điểm tương đồng về hình thức nhưng nghĩa nhấn mạnh sự thưa thớt hơn là sự lộ rõ.
Từ đồng nghĩa
- Lốm đốm (bạc): Có những đốm, chấm trắng rải rác.
- Trắng xóa: Có màu trắng toát, trắng cả một mảng lớn (mạnh hơn "phơ phơ").
- Lộ rõ: Thể hiện ra một cách rõ ràng, không che giấu.
Từ trái nghĩa
- Đen nhánh: (Tóc) đen bóng, không có sợi bạc.
- Kín đáo: Được che chắn, giấu kín, không lộ ra.
Lưu ý sử dụng
- "Phơ phơ" chủ yếu được dùng như một tính từ láy, thường đứng sau danh từ hoặc động từ để bổ nghĩa, miêu tả trạng thái.
- Từ này mang sắc thái biểu cảm, thường dùng trong văn miêu tả, thơ ca nhiều hơn là trong ngôn ngữ hành chính, khoa học.
- Cần phân biệt rõ với "phơi phới" vì hai từ có âm gần giống nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau.
- Nh. Phơ: Đầu bạc phơ phơ.